Jamhuri ya Kiislamu ya Iran imethibitisha kuwa bado inaendelea kufanya mapitio ya kina kuhusu mapendekezo mapya yaliyowasilishwa na Marekani kwa lengo la kurejea kwenye meza ya mazungumzo ya kidiplomasia, huku mawasiliano hayo yakiendelea kufanyika kwa njia ya siri kupitia nchi wapatanishi za Qatar na Pakistan.
Akizungumza mbele ya waandishi wa habari leo, Oktoba 12, 2026, Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baghaei, ameeleza kuwa nchi hizo mbili zinaendelea kubadilishana ujumbe usio wa moja kwa moja wakati huu kukiwa na mivutano ya kikanda inayohusu usalama wa njia kuu za nishati. Hata hivyo, Iran imeweka msimamo mkali ikitaka masharti yake ya awali yapewe kipaumbele, huku ikisistiza kuwa Marekani inapaswa kuonyesha nia thabiti kwa vitendo badala ya kutoa kauli zinazokwamisha mchakato wa kidiplomasia.
Mkwamo mkubwa katika mazungumzo hayo unatokana na utofauti wa vipaumbele; wakati Washington ikishinikiza suala la mpango wa nyuklia wa Iran liwekwe mbele tangu mwanzo, Tehran inataka mazungumzo yaanzie kwenye utatuzi wa mgogoro wa usalama wa Mlango-bahari wa Hormuz na kuondolewa kwa vikwazo vya kiuchumi.
Sambamba na hilo, Iran imewasilisha mpango wake wa “siku saba” unaolenga kufungua upya njia hiyo ya kimkakati ya biashara ya mafuta na gesi duniani, ikitaka Marekani iondoe vikwazo vya mafuta, iachie mali zilizozuiliwa nje ya nchi, na kusitisha mzingiro wa majini kabla ya kugusa masuala ya nyuklia.
Kwa upande wake, Katibu wa Baraza Kuu la Usalama la Taifa la Iran, Mohsen Rezaei, alibainisha kuwa ingawa majibu ya hivi karibuni kutoka Marekani yamegusia baadhi ya masharti yao, bado hayajajitosheleza kukidhi matakwa ya nchi hiyo. Wakati huo huo, Urusi inaendelea kupongezwa kwa mchango wake chanya kutokana na ushiriki wake wa kihistoria kwenye mkataba wa mwaka 2015, ingawa jukumu la uwasilishaji wa jumbe za sasa limebaki mikononi mwa Qatar na Pakistan.
Hali hii inajiri wakati Rais wa Marekani, Donald Trump, akiendelea kutoa kauli zinazoashiria kuwa mzozo huo unaweza kumalizika ama kwa njia ya shinikizo la kijeshi au makubaliano yanayozingatia masharti ya Marekani, huku akisisitiza kutoruhusu Iran kumiliki silaha za nyuklia. Wachambuzi wa mambo ya kikanda wanaeleza kuwa diplomasia hii isiyo ya moja kwa moja inasalia kuwa ngumu na yenye kusuasua, huku macho ya dunia yakiwa yamewekwa Tehran kusubiri uamuzi rasmi wa nchi hiyo dhidi ya ofa ya mwisho ya Marekani.
